60 GIP-adviseurs ontvangen erkenning

Op een feestelijke conferentie op 16 mei in Antwerpen ontvingen de eerste 60 adviseurs uit het grensgebied een erkenning als Adviseur GrensInfoPunt (GIP) Vlaanderen-Nederland. Met dit certificaat kunnen de adviseurs aantonen dat ze de nodige kennis bezitten om burgers en bedrijven te informeren die over de Vlaams-Nederlandse grens willen werken of ondernemen. De dienstverlening van de GrensInfoPunten kwam tot stand in een driejarig Interreg-project en krijgt vanaf 1 juni een duurzame inbedding in de grensstreek. Op www.grensinfopunt.eu staan de circa twintig locaties bij diverse organisaties waar GIP-adviseurs deze dienstverlening aanbieden. Officiële GIP’s zijn te herkennen aan het logo GrensInfoPunt, dat in het hele grensgebied rond Nederland gebruikt wordt.

 

Een brede eerstelijnsdienstverlening

 

Voormalige, huidige of toekomstige grensarbeiders en werkgevers kunnen in de GIP’s terecht voor kosteloze basisinformatie over wonen en werken aan de andere kant van de grens. De erkende GIP-adviseurs zijn informatievoorzieners en arbeidsbemiddelaars die actief zijn bij een uitgebreid netwerk aan instanties. Aan Belgische zijde richten VDAB en vakbonden ACV, ABVV en ACLVB in alle grensprovincies met Nederland GrensInfoPunten in. In Oost-Vlaanderen informeert Voka Oost-Vlaanderen voornamelijk werkgevers uit het Gentse Havengebied over de mogelijkheden van grensoverschrijdende werving en tewerkstelling. Aan Nederlandse zijde worden de GrensInfoPunten ingericht bij de gemeenten Terneuzen, Bergen op Zoom, Eindhoven en Maastricht, net als op meerdere locaties van vakbond FNV.

Om het GIP-certificaat te ontvangen hebben de adviseurs van deze organisaties een aanvullende opleiding van minstens 6 dagen genoten rond de thema’s sociale zekerheid, belastingen, arbeidsrecht, diploma-erkenning en arbeidsbemiddeling, telkens specifiek in een grensoverschrijdende context tussen België en Nederland. Het kennisniveau dat ze minimaal moeten behalen, is door de organisaties van het GIP-netwerk vastgelegd in een gezamenlijk business plan. Een commissie beoordeelt of de GIP-adviseurs de vereiste kennis bezitten. Via een opleidings- en bijscholingsprogramma wordt die kennis bovendien permanent actueel gehouden, wat gezien de regelmatig veranderende regelgeving in beide landen noodzakelijk is.

De informatie die tot de eerstelijnsinfo behoort, biedt vooral een antwoord op vragen rond sociale zekerheid en belastingen, zoals: in welk land ben ik sociaal verzekerd, kan ik in beide landen van zorg genieten, hoe bouw ik pensioen op en waar moet ik een belastingaangifte indienen? Daarnaast kunnen grensgangers ook bij de GIP’s terecht met praktische vragen als: hoe vind ik een baan over de grens, hoe meld ik me ziek bij mijn werkgever, wat moet ik melden aan de gemeente en kan ik mijn kinderen in mijn werkland in de opvang plaatsen?

 

Een specialistisch backoffice netwerk

 

De GIP’s vormen een laagdrempelig, goed bereikbaar en kosteloos netwerk van infopunten waar eerstelijnsadvies kan worden ingewonnen. Binnen het GIP-netwerk zijn er organisaties en adviseurs met een groter specialisme in een bepaald domein. Alle leden van het GIP-netwerk kunnen permanent bogen op elkaars kennis. Zo specialiseren de vakbonden zich in arbeidsrecht en de publieke bemiddelaars VDAB en UWV Werkbedrijf in arbeidsbemiddeling over de grens.

Al gauw worden grensoverschrijdende arbeidssituaties echter complex. Veel factoren beïnvloeden elkaar: is iemand alleenstaand, getrouwd of gescheiden? Heeft de persoon kinderen? Is er een zorgbehoevende partner of kind in het gezin? Daardoor kunnen de GIP-adviseurs niet alle vragen meteen beantwoorden. Ze zijn ook niet bevoegd om wettelijke uitspraken te doen over iemands rechten en plichten.

Aanvullend aan de dienstverlening van de GIP’s hebben de partners daarom een netwerk met nationale back office instanties uitgebouwd. Dat zijn de landelijke overheidsinstanties die wettelijk bindende uitspraken over het dossier van de individuele grensganger kunnen doen. Aan Belgische zijde gaat het om rijksdiensten RVA, RSZ, RIZIV, FPD en FONS (de nieuwe Vlaamse uitbetaler kinderbijslag, het vroegere Famifed). In Nederland is er het Bureau voor Belgische Zaken van de SVB voor alle takken van sociale zekerheid en met Team GWO is er een trinationale Belgisch-Nederlands-Duitse belastingdienst aangehaakt bij het netwerk. Deze organisaties bieden op hun domein van expertise specialistische achtergrondinformatie aan de GIP’s, burgers en bedrijven.

 

Het netwerk Grensinformatievoorziening Vlaanderen-Nederland

 

Het GIP-netwerk kwam tot stand in een driejarig Interreg Vlaanderen-Nederland project. Tijdens deze projectperiode werden de organisaties die een GIP inrichten ondersteund door een heel aantal netwerkpartners en co-financiers, zoals de provincies Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen, Zeeland, Antwerpen en Noord-Brabant, UWV Werkbedrijf, IVR Schelde-Kempen, Benego, Dethon, EGTS Land van Waas en Hulst, TUA West en de Benelux Unie. Het project werd getrokken door de Nederlandse Sociale Verzekeringsbank (SVB). Vijftig percent van investering van circa 2,5 miljoen euro werd gedragen door de GIP-organisaties, netwerkpartners en co-financiers, Europa paste via het Interreg-programma de andere helft bij met EFRO-middelen.

De samenwerking stopt niet aan de Vlaams-Nederlandse grens. Ook met partners uit de Duits-Nederlandse grensstreken werd in de marge van het Interreg-project actief samengewerkt. Het logo GrensInfoPunt is immers een gedeeld merk waaraan in het hele Nederlandse grensgebied eenzelfde gegarandeerde basisdienstverlening en kwaliteit verbonden is.

 

Duurzame inbedding en financiering

 

Op 1 juni 2019 zal het project Grensinformatievoorziening Vlaanderen-Nederland beëindigd worden en valt de Europese steun weg. Dat betekent echter niet dat de dienstverlening aan grensgangers ook weer verdwijnt.

Aan Nederlandse zijde engageert het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zich om 50% van de kosten van de publieke Nederlandse GIP’s op zich te nemen voor onbepaalde duur. De andere helft leggen de grensprovincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg op tafel, samen met de gemeenten waar een GIP gevestigd is: Terneuzen, Eindhoven, Maastricht en het intergemeentelijke samenwerkingsverband ISD Brabantse Wal uit de regio Bergen op Zoom.

Aan Vlaamse zijde neemt VDAB de dienstverlening met reguliere middelen op in haar aanbod aan werkzoekenden en werkgevers. De Belgische en Nederlandse vakbonden boden deze dienstverlening aan grensgangers al tientallen jaren aan en blijven die ook met eigen middelen verder zetten, binnen het netwerk van de GrensInfoPunten. Alle partners die zich engageren om de afspraken in het business plan na te komen, ontvangen het officiële logo GrensInfoPunt. Op de website www.grensinfopunt.eu is een overzicht te vinden van alle GIP’s langsheen de Nederlandse grens.

Hetzelfde logo wordt ook gebruikt door GrensInfoPunten aan de Duits-Nederlandse grens. Daar zijn het de Euregio’s, grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden van meestal gemeenten en provincies uit twee landen, die de dienstverlening aan grensgangers sinds jaar en dag aanbieden. Reeds tijdens het driejarige Interreg-project werden er gezamenlijke afspraken rond dienstverlening en communicatie gemaakt tussen de Vlaams-Nederlandse en Duits-Nederlandse GIP’s. In de duurzame fase van de GIP’s zal deze samenwerking worden verdergezet en waar mogelijk geïntensiveerd.

 

Grensoverschrijdende arbeidsmarktwerking

 

Uit cijfers van de Europese Commissie van september 2017 blijkt dat grensstreken in Europa gemiddeld tussen de 2 en 8% regionale economische activiteit mislopen door belemmeringen veroorzaakt door de grens.  Een tweede doelstelling van het project Grensinformatievoorziening Vlaanderen-Nederland was daarom het faciliteren en bevorderen van een grensoverschrijdende arbeidsmarktwerking tussen Vlaanderen en Nederland. Partners als VDAB en UWV Werkbedrijf, maar ook de Nederlandse gemeenten, vonden elkaar dankzij het project steeds beter in de betrachting de grens als belemmering voor de arbeidsmarkt weg te vagen. Zowel werknemers als werkgevers uit de grensstreek verkleinen immers gevoelig hun vijver aan potentiële vacatures of kandidaten door met de rug naar de grens te staan.

In meerdere grensregio’s werden gedurende de projectperiode initiatieven ontwikkeld om werkzoekenden en bedrijven aan beide zijden van de grens met elkaar te verbinden. In het westelijke deel van het Vlaamse-Nederlandse grensgebied werden tussen Oost- en West-Vlaanderen en Zeeland sectorbureaus ingericht die de uitdagingen in de zorg, logistiek en haven, onderwijs en techniek gezamenlijk moeten aanpakken. In het land van Waas en Hulst is de grensoverschrijdende jobbeurs en de bedrijvenavond van EGTS Linieland ondertussen een jaarlijks terugkerende afspraak. TUA West, een samenwerkingsverband van West-Vlaamse hoger onderwijsinstellingen, ontwikkelde acties rond grensoverschrijdende scholings- en stagemogelijkheden in het hoger onderwijs.

In provincies Antwerpen en Noord-Brabant vonden partners elkaar in gezamenlijke bedrijfsevents, jobbeurzen en infosessies. ISD Brabantse Wal, een intergemeentelijk samenwerkingsverband van de gemeenten Bergen op Zoom, Woensdrecht en Steenbergen, organiseert maandelijks workshops werken over de grens. Het Holland Expat Center in Eindhoven onderzoekt momenteel het potentieel van de grensoverschrijdende arbeidsmarkt in Zuidoost-Brabant en ook in Midden-Brabant, de regio rond Tilburg, komt de grensoverschrijdende arbeidsmarkt steeds hoger op de bestuurlijke agenda.

In Belgische en Nederland Limburg ontstond in regio Maastricht-Maasmechelen een zogenaamd SGA, een Service Grensoverschrijdende Arbeidsbemiddeling. Daarin werkten bemiddelaars uit Vlaanderen en Nederland actief grensoverschrijdend samen rond vacatures in de detailhandel, customer service en logistiek.

De meeste van deze initiatieven in de verschillende deelgebieden van de Vlaams-Nederlandse grens zullen ook na de projectperiode verder uitgebouwd worden. Er zullen daarbij in vele gevallen synergieën gezocht worden met de EURES-dienstverlening, die reeds 25 jaar vanuit de Europese Commissie wordt ingericht in de Europese grensstreken en als doelstelling heeft grensoverschrijdende arbeidsmobiliteit in Europa te faciliteren.

 

Voor- en nadelen van grensarbeid

 

Voor de individuele werknemer of werkzoekende biedt werken over de grens vaak een ideale job in eigen streek op, met weinig fileleed. De keuze moet echter op individuele basis goed geïnformeerd gebeuren, aangezien de wetgevingen van beide landen soms op onverwachte wijze op elkaar inspelen. Denken we maar aan de beruchte en onlangs deels weggewerkte pensioenval, die ontstaat door het verschil in wettelijke pensioenleeftijd tussen België (65 jaar) en Nederland (67 jaar). Zo zijn er ook op het vlak van kinderbijslag, werkloosheidsuitkering, ziekteverzekering en belastingen drempels die goed geïnformeerd overwonnen moeten worden.

Grensarbeider is iemand bovendien voor het leven, doordat bepaalde rechten zijn opgebouwd in twee landen. Een Belgische grensarbeider krijgt na 10 jaar werken in Nederland bijvoorbeeld 20% van een AOW-pensioen uit Nederland, aangevuld met opgebouwde pensioenrechten uit België. De herinnering aan een periode als grensarbeider blijft dus voor altijd.

Het vrij verkeer van werknemers is een belangrijke verworvenheid van de Europese Unie. Initiatieven zoals de GIP’s en de EURES-dienstverlening moeten ervoor zorgen dat de arbeidsmobiliteit voor de individuele burger ook fair kan verlopen. Een werknemer mag immers niet benadeeld worden door het feit dat hij gebruikt maakt van zijn recht om in een ander Europees land aan de slag te gaan.

 

Cijfers grensarbeid Vlaanderen-Nederland

 

In juni 2017 telde het RIZIV, dat statistieken bijhoudt over het aantal grensgangers tussen België en Nederland, een kleine 12.000 inkomende grensarbeiders vanuit Nederland naar België. Ruim 32.000 inwoners van België maken de omgekeerde beweging en zijn in Nederland aan de slag. In Nederland publiceerde het CBS recent cijfers uit 2016 waaruit dan weer bleek dat er 40.000 inwoners van België in Nederland werkten. De cijfers kunnen verschillen, afhankelijk van wie wordt meegeteld als grensganger. Het totale aantal actieve, werkende grensgangers tussen beide landen situeert zich dus ergens tussen de 45.000 en 50.000.

Er zitten grote regionale verschillen in de cijfers. De grootste groep Nederlandse grensgangers in Vlaanderen, circa 4500, werkt in de provincie Antwerpen. Ook Oost-Vlaanderen (3500) en Limburg (2200) ontvangen nog een aanzienlijke groep Nederlandse grenspendelaars. In West-Vlaanderen gaat het om een 800-tal.

Als vertrekkende provincie richting Nederland steekt Limburg er met ruim 17.500 grensgangers ruim bovenuit, ook Antwerpen heeft ruim 10.500 inwoners die naar Nederland trekken om te werken. In Oost-Vlaanderen gaat het om 1700 grensgangers, in West-Vlaanderen slechts een kleine 400.

Noord-Brabant is met circa 15.000 grensgangers uit België de grootste ontvangende provincie. In Nederlands Limburg ging het om een kleine 12.000 grensgangers, Zeeland ontvangt ruim 2000 inwoners uit België. Opvallend is dat 23.000, oftewel een kleine 60%, van die “Belgische” grensgangers de Nederlandse nationaliteit heeft en dus vermoedelijk is verhuisd naar België met behoud van baan in Nederland.

Van alle werknemers in Nederland vormen de inwoners van België ongeveer een halve percent. In de grensstreken loopt dat relatieve getal vaak wat hoger op, tot meer dan 3% in Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg. Ook in de Noord-Brabantse grensstreken, in Midden-Limburg en in het arrondissement Eeklo aan Vlaamse zijde vormen grensgangers meer dan 1 percent van de beroepsbevolking.

Andere doelgroepen

 

Naast werknemers zijn er nog heel wat andere doelgroepen die nood hebben aan informatie omtrent grensarbeid en daarvoor terecht kunnen bij een GIP. Zo zijn er voormalige grensgangers, die pensioen- of werkloosheidsrechten hebben opgebouwd over de grens. Er zijn ook werkzoekenden die ambitie hebben om over de grens te gaan werken en studenten die een opleiding in het buurland volgen. Sommige werknemers worden tijdelijk gedetacheerd voor een opdracht over de grens. Ook werkgevers kunnen over de grens op zoek gaan naar personeel, ondernemers worden door opdrachten over de grens geconfronteerd met het buitenlandse rechtstelsel. Al deze doelgroepen kunnen voor basisinformatie terecht bij een partner uit het GIP-netwerk.

 

Contactgegevens

 

Alle locaties en contactgegevens van GrensInfoPunten staan op de site https://grenzinfo.eu/nl/. Met de zoekfunctie vindt u eenvoudig een GIP in uw buurt.

Om meer informatie in te winnen over een partnerorganisatie in het GIP-netwerk, kunt u contact opnemen met de coördinatoren van het Vlaams-Nederlandse GIP-netwerk:

 

Fotoverslag slotconferentie en voorstellingsfilm

Een fotoverslag van de feestelijke slotconferentie van het Interreg-project Grensinformatievoorziening Vlaanderen-Nederland vindt u op deze pagina. De conferentie vond plaats in Antwerpen in de ontwijde Augustinuskerk in de Kammenstraat, die is omgevormd tot muziekcentrum en concertzaal AMUZ.

Naar aanleiding van deze Slotconferentie en het einde van het project ontwikkelde VDAB voor het GIP-netwerk een voorstellingsfilm. U kunt de film hier bekijken en downloaden.

Evenementen

Grensinfopunten
bij u in de buurt