Werken in meerdere landen

In het Europese recht is geregeld dat een persoon onder het sociaal verzekeringsrecht van maar één land kan vallen. In de Europese Verordening 883/2004, waarin de coördinatie is geregeld, zijn verschillende regels opgesteld welk land bevoegd is.

Regelmatig komt het voor dat iemand in meerdere EU-landen werkt. Iemand woont in Nederland en werkt ook thuis (home office) en bezoekt ook Nederlandse klanten, of men is internationaal vrachtwagenchauffeur voor een expediteur in Duitsland. Als u in meerdere landen werkt, kent de EU-verordening toewijzingsregels die bepalen welke sociale wetgeving moet worden toegepast. Van belang is of u als zelfstandige werkt of als werknemer. Tevens is van belang of u ook in Nederland werkt.

Europese regelingen

Principieel is iemand sociaal verzekerd in het land waar hij of zij werkt. Werkt u alleen in Duitsland, dan is het niet lastig, u valt dan onder de Duitse sociale wetgeving en betaalt daar de premies sociale verzekeringen. Bepalend is waar de werkzaamheden daadwerkelijk worden uitgevoerd. Dit is vooral belangrijk als u vanuit huis werkt (home office) of als u klanten bezoekt in uw woonland of voor een Duitse expediteur ook in Nederland rijdt.

  • Werkt u voor uw Nederlandse werkgever ook in Duitsland, dan valt u onder de Nederlandse sociale zekerheid.
  • Werkt u voor uw Duitse werkgever ook in Nederland en is dit meer dan 25% van het totaal, dan valt u onder de Nederlandse sociale zekerheid. Is dit minder dan 25%, dan valt u onder de Duitse sociale zekerheid.
  • Als u voor meerdere werkgevers in meerdere landen (waaronder in Nederland) werkt, is de hoeveel tijd die u in Nederland werkt bepalend voor welke wetgeving moet worden toegepast. Als u meer dan 25% in Nederland werkt, is de Nederlandse sociale wetgeving van toepassing. Als u voor dezelfde werkgever, die in Nederland is gevestigd, in meerdere landen werkt, waaronder in Nederland, dan valt u altijd onder de Nederlandse sociale verzekeringswetgeving.
  • Werkt u in meerdere landen in de EU, maar niet in Nederland, dan geldt in principe de sociale wetgeving van het land waar uw werkgever gevestigd is.
  • Werkt u voor verschillende werkgevers in meerdere landen maar niet in Nederland, dan geldt de Nederlandse sociale verzekeringswetgeving.

 

Werkt u voor een Nederlandse en een Duitse werkgever, houdt dit in dat een van deze werkgevers de premies sociale verzekeringen in het andere land moet afdragen.

Voor varend personeel is het iets anders geregeld. Op hen is in principe de sociale wetgeving van toepassing van het land waar de werkgever is gevestigd.

Ook voor ambtenaren worden uitzonderingen gemaakt. Iemand die in meerdere landen werkt en in een land als ambtenaar werkt, is sociaal verzekerd in het land waar hij als ambtenaar werkt. Werkt iemand in Duitsland en Nederland als ambtenaar, dan zijn de sociale verzekeringen van beide landen van toepassing.

Voor internationaal vrachtwagenchauffeurs en vliegend personeel wordt geen uitzondering gemaakt.

Werken als werknemer en als zelfstandige in twee of meer landen

Werkt u in het ene land als werknemer en in het andere land als zelfstandige, dan valt u altijd onder de sociale verzekeringswetgeving van het land waar u als werknemer werkt.

Werkloosheidsuitkering

Een werkloosheidsuitkering wordt gelijkgesteld met werken in loondienst. Woont u in Nederland en u hebt een parttime baan in Duitsland en daarnaast een Nederlandse werkloosheidsuitkering, dan bepaalt de hoogte van de WW-uitkering of u onder de Nederlandse of Duitse sociale zekerheid valt. Is de WW-uitkering 25% of meer van het totale inkomen, dan bent u volledig in Nederland sociaal verzekeringsplichtig. De Duitse werkgever zal premies sociale verzekeringen moeten afdragen in Nederland. Dit geldt ook als u in Duitsland een zogenaamde Minijob hebt.

Uitzonderingen

Omdat er altijd twijfelgevallen zijn en mensen misschien tussen wal en schip vallen is het mogelijk dat twee EU-landen de afspraak maken van de regels af te wijken. Meer informatie daarover kunt u krijgen in Duitsland bij de DVKA (Deutsche Verbindungsstelle Krankenkassen Ausland) en in Nederland bij de SVB (Sociale Verzekeringsbank).

Het Bureau voor Duitse Zaken heeft een speciale brochure waar bijna alle constellaties terug te vinden zijn voor het aanwijzen van het land waar iemand sociaal verzekerd is. Zowel de casussen tussen Nederland en Duitsland als tussen Nederland en België zijn hierin terug te vinden.

A 1 verklaring noodzakelijk

Het is aan te raden om bij de Krankenkasse of SVB een A1-verklaring aan te vragen. Deze verklaring is een beslissing waarin is vastgelegd welke sociale verzekeringswetgeving op iemand van toepassing is. Vooral werkgevers hebben hier belang bij om dit bij hun salarisadministratie te bewaren. Deze verklaring is ook nodig om te voorkomen dat ten onrechte premies dubbel moeten worden afgedragen. Dit is vooral van belang voor inwoners van Nederland die onder de Duitse sociale zekerheid vallen. Om te voorkomen dat zij over hun Duitse loon in Nederland premies volksverzekeringen moeten afdragen en eventueel premies ZVW is het verstandig deze A1-verklaring (samen met uw Duitse werkgever) aan te vragen.

Belastingen

Voor de inkomstenbelasting is het anders geregeld. Om te beoordelen waar u belastingen moet betalen, zijn de belastingverdragen tussen de verschillende EU-landen van belang. Als het alleen gaat om de situatie tussen Nederland en Duitsland, dan geldt het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland. Hierin is in grote lijnen geregeld dat het inkomen uit werk wordt belast in het werkland. Iemand die in twee landen werkt, betaalt dus in twee landen loonbelasting, hier is sprake van zogenaamde salary split.

Een uitzondering kan worden gemaakt als u voor uw Nederlandse werkgever een tijdelijke klus in Duitsland hebt. Mogelijk dat dan de zogenaamde 183-dagenregeling van toepassing is. Dat houdt in dat als u minder dan 183 dagen in een periode van 12 maanden in Duitsland werkt, u in Nederland belastingplichtig blijft. Dit geldt niet voor uitzendkrachten die tijdelijk in Duitsland te werk worden gesteld, zij zijn vanaf de eerste dag dat ze in Duitsland werken in Duitsland belastingplichtig.

Bij internationaal chauffeurs die een werkgever in het andere land hebben is dit anders. Zij rijden vaak in meerdere landen, waaronder hun woonland, en zouden dan in alle landen waar ze rijden belasting moeten betalen. Dit is te ingewikkeld en daarom is de regeling dat zij over de dagen dat ze in het land rijden waar de werkgever gevestigd is in dat land belasting betalen en over de andere dagen in het woonland belasting betalen. Er geldt een uitzondering voor chauffeurs die meer dan 183 dagen in een derde land rijden. Voor internationaal chauffeurs en hun werkgevers is over dit onderwerp hier meer informatie beschikbaar.