De Belgische pensioenhervorming is goedgekeurd. De federale regering heeft haar pensioenhervorming afgerond en de nieuwe pensioenwet werd eind mei 2026 goedgekeurd door het parlement en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Met de Belgische pensioenhervorming wil de regering mensen stimuleren om langer aan het werk te blijven en het pensioenstelsel financieel houdbaar te houden. De meeste maatregelen treden in werking vanaf 2027, maar sommige onderdelen hebben nu al gevolgen voor toekomstige pensioenberekeningen.
Voor werknemers, zelfstandigen en ambtenaren zijn vooral de strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen, de invoering van een pensioenmalus en een nieuwe pensioenbonus van belang. Daarnaast worden bepaalde periodes waarin niet gewerkt wordt minder gunstig meegenomen in de pensioenberekening.
Strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen
Vervroegd met pensioen gaan blijft mogelijk, maar vanaf 2027 gelden strengere en duidelijker afgebakende voorwaarden. De wettelijke pensioenleeftijd blijft ongewijzigd op 66 jaar en stijgt vanaf 2030 naar 67 jaar. Wie eerder wil stoppen met werken, zal aan strengere loopbaancriteria moeten voldoen.
Een kernpunt van de Belgische pensioenhervorming is de verstrenging van de zogenoemde dageneis. Vanaf 2027 telt een kalenderjaar alleen nog mee als loopbaanjaar wanneer er minstens 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen zijn. Vandaag volstaan nog 104 dagen. Door deze wijziging kunnen sommige werknemers, zelfstandigen en ambtenaren één of meerdere loopbaanjaren verliezen voor de toegang tot het vervroegd pensioen.
Voor werknemers met deeltijdse arbeid, onderbroken loopbanen of langere periodes van inactiviteit kan dit betekenen dat zij later met pensioen kunnen gaan dan oorspronkelijk verwacht.
Vervroegd pensioen vanaf 60 jaar bij lange loopbaan
Naast de verstrengingen komt er ook een nieuwe, uitzonderlijke regeling voor mensen met een zeer lange en effectieve loopbaan. Vanaf 2027 wordt het mogelijk om al op 60-jarige leeftijd met pensioen te gaan, op voorwaarde dat men minstens 42 loopbaanjaren kan aantonen met telkens minimaal 234 effectief gewerkte dagen per jaar.
Voor deze regeling wordt veel strenger gekeken naar daadwerkelijk gewerkte periodes. Veel gelijkgestelde periodes, zoals ziekte of zorgverlof, tellen hier niet of slechts beperkt mee. Met deze maatregel wil de regering vooral mensen tegemoetkomen die al op jonge leeftijd zijn begonnen te werken en gedurende hun hele loopbaan zeer actief zijn gebleven.
Pensioenmalus bij vervroegd pensioen
Een van de meest besproken onderdelen van de Belgische pensioenhervorming is de invoering van een pensioenmalus. Wie vanaf 2027 vervroegd met pensioen gaat zonder voldoende effectieve tewerkstelling in zijn loopbaan, riskeert een blijvende vermindering van het pensioenbedrag.
De pensioenmalus is bedoeld voor personen die wel voldoen aan de leeftijds- en loopbaanvoorwaarden voor vervroegd pensioen, maar die onvoldoende effectief gewerkte dagen kunnen aantonen over hun loopbaan. In dat geval wordt het pensioenbedrag verminderd per jaar dat men vroeger stopt met werken. Hoe jonger men is bij pensionering en hoe beperkter de effectieve loopbaan, hoe zwaarder de financiële impact kan zijn.
Met deze maatregel wil de regering vermijden dat mensen vroegtijdig uit de arbeidsmarkt stappen zonder een voldoende lange effectieve loopbaan. Vooral personen die gedurende langere tijd gebruikmaakten van werkloosheidsregelingen, eindeloopbaanstelsels of andere gelijkgestelde periodes kunnen hierdoor met een lager pensioen worden geconfronteerd.
Nieuwe pensioenbonus voor langer werken
Tegelijk met de invoering van de pensioenmalus wordt ook een nieuwe pensioenbonus ingevoerd. Deze maatregel moet langer werken na de pensioenleeftijd financieel aantrekkelijker maken en vormt bewust het tegengewicht van de pensioenmalus.
Werknemers en zelfstandigen die ervoor kiezen om hun pensioen uit te stellen en na hun wettelijke pensioenleeftijd actief te blijven, kunnen extra pensioenrechten opbouwen. De opbouw van de nieuwe pensioenbonus start vanaf 2026 en geldt voor pensioenen die ingaan vanaf 2027.
De bonus wordt opgebouwd op basis van effectief gewerkte periodes na de wettelijke pensioenleeftijd. Hoe langer iemand blijft werken en hoe consequenter hij actief blijft, hoe groter het voordeel in het uiteindelijke pensioenbedrag. De regering wil hiermee vooral mensen stimuleren om langer deel te blijven uitmaken van de arbeidsmarkt.
Belangrijk is dat de nieuwe pensioenbonus de vroegere bonusregeling vervangt. Rechten die onder de oude regeling al zijn opgebouwd, blijven behouden. Nieuwe bonusrechten kunnen enkel nog volgens de nieuwe regels worden opgebouwd.
In de praktijk betekent dit dat langer doorwerken niet alleen helpt om een pensioenmalus te vermijden, maar ook kan leiden tot een blijvend hoger pensioenbedrag. Voor werknemers en zelfstandigen die twijfelen tussen stoppen of doorwerken, kan de nieuwe pensioenbonus daardoor een doorslaggevende factor worden.
Minder gunstige behandeling van sommige inactieve periodes
De Belgische pensioenhervorming wijzigt eveneens de manier waarop bepaalde inactieve periodes meetellen voor de pensioenberekening. Vooral periodes waarin geen effectief werk werd verricht, worden voortaan minder gunstig behandeld.
Concreet gaat het onder meer om periodes van (onvrijwillige) werkloosheid, werkloosheid met bedrijfstoeslag (SWT) en eindeloopbaanregelingen zoals landingsbanen of tijdskrediet eindeloopbaan. Deze periodes blijven wel meetellen, maar worden voor de pensioenberekening niet langer gebaseerd op het vroegere loon. In plaats daarvan wordt een beperkt fictief loon gebruikt, wat kan leiden tot een lagere pensioenopbouw.
Andere inactieve periodes, zoals ziekte, moederschapsrust, ouderschapsverlof en bepaalde zorgverloven, blijven wel volledig gelijkgesteld en worden nog steeds berekend op basis van het normaal fictief loon.
Met deze aanpassing legt de regering meer nadruk op effectief gewerkte periodes. Vooral werknemers die gedurende langere tijd gebruikmaakten van werkloosheidsregelingen of eindeloopbaanstelsels kunnen hierdoor een lagere pensioenopbouw ervaren.
Aanvullende maatregel: centenindex en indexering van hogere pensioenen
Ook de zogenoemde centenindex maakt deel uit van de Belgische pensioenhervorming. Sinds juli 2025 worden hogere wettelijke pensioenen niet langer volledig geïndexeerd bij een overschrijding van de spilindex. Voor het deel van het pensioen boven een bepaalde grens wordt de indexering beperkt. Daarmee wil de federale regering de stijgende pensioenuitgaven afremmen.
Voor gepensioneerden met een lager of gemiddeld pensioen verandert er doorgaans weinig. De maatregel treft vooral personen met een hoger wettelijk pensioen. Door de beperkte indexering kan de koopkracht van deze groep op termijn minder sterk stijgen dan onder het oude systeem.
Deze wijziging geldt voor pensioenen die al worden uitbetaald en staat los van de nieuwe regels rond vervroegd pensioen, de pensioenmalus en de pensioenbonus. Daarmee vormt de centenindex een van de weinige onderdelen van de Belgische pensioenhervorming die ook gevolgen heeft voor huidige gepensioneerden.
Wat verandert er voor zelfstandigen?
Ook zelfstandigen krijgen te maken met een aantal belangrijke wijzigingen. Zij kunnen gebruikmaken van de nieuwe mogelijkheid om vanaf 60 jaar met pensioen te gaan bij een voldoende lange loopbaan. Daarnaast geldt ook voor hen de nieuwe pensioenmalus wanneer zij vervroegd met pensioen gaan zonder voldoende effectieve loopbaan.
Gevolgen voor grensarbeiders
Voor grensarbeiders veranderen de Europese regels rond de opbouw van pensioenrechten niet. Wie tijdens zijn loopbaan in meerdere lidstaten heeft gewerkt, behoudt het recht om pensioenrechten uit de verschillende landen te combineren.
De Belgische pensioenhervorming kan echter wel gevolgen hebben voor het Belgische deel van het pensioen. Zo kunnen de strengere voorwaarden voor vervroegd pensioen, de pensioenmalus en de aangepaste berekeningsregels invloed hebben op het moment waarop iemand met pensioen kan gaan en op de hoogte van het uiteindelijke pensioenbedrag.
Voor grensarbeiders met een loopbaan in zowel België als Nederland of Duitsland is het daarom raadzaam om tijdig na te gaan welke gevolgen de hervorming heeft voor hun persoonlijke situatie.
Meer informatie
Door de Belgische pensioenhervorming moeten ook de berekeningen op het pensioenportaal mypension.be worden aangepast. Daardoor zijn bepaalde simulaties en pensioenramingen tijdelijk niet beschikbaar of worden ze stapsgewijs bijgewerkt.