U kunt als u in Duitsland werkt recht hebben op verschillende verlofregelingen en uitkeringen. Dit is niet alleen afhankelijk van uw situatie maar ook van die van de andere ouder. Het is van belang u goed te laten informeren welke rechten u hebt.
Zwangerschapsverlof
Wie in Duitsland werkt, heeft op grond van de Duitse wet recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof (Mutterschutz) van minimaal 14 weken. Dit verlof kan zes weken vóór de vermoedelijke bevallingsdatum ingaan.
Het is in Duitsland verboden om te werken in de periode van:
- zes weken vóór de vermoedelijke bevallingsdatum, en
- acht weken na de daadwerkelijke bevalling.
Dit verplichte verlof kan langer duren, bijvoorbeeld bij de geboorte van een meerling of bij medische complicaties.
In vrijwel alle gevallen heeft de moeder tijdens deze periode recht op een uitkering van de Duitse ziektekostenverzekeraar (Krankenkasse) van maximaal € 13,- per kalenderdag. De werkgever vult dit bedrag aan tot het volledige nettoloon (Mutterschutzlohn).
Dit recht geldt ook voor vrouwen die in België wonen en in Duitsland werken, mits zij onder de Duitse sociale zekerheid vallen.
Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof blijven vakantiedagen normaal doorlopen en worden deze opgebouwd.
Ouderschapsverlof en Elterngeld
Indien u in Duitsland werkt, heeft u aanspraak op Duits ouderschapsverlof (Elternzeit). Dit is een onbetaalde vrijstelling van uw werk, en dit is mogelijk tot het einde van het derde levensjaar van uw kind. In deze tijd blijft u sociaal verzekerd in Duitsland omdat uw arbeidscontract doorloopt.
Vanaf de dag van de geboorte kunt u voor minimaal twee maanden en maximaal veertien maanden betaald ouderschapsverlof (Basiselterngeld) opnemen als u niet of niet meer dan 32 uren per week bij uw werkgever werkt. Deze periode kan over de ouders verdeeld worden, ook wanneer de andere ouder niet in Duitsland werkt en verzekerd is. Bij de verdeling moet men erop letten dat 1 ouder maximaal 12 maanden Elterngeld kan opnemen. Er zijn ook mogelijkheden om ElterngeldPlus en Partnerbonusmaanden aan te vragen wanneer u aan de voorwaarden voldoet.
Sinds april 2024 kunnen beide ouders maar één maand tegelijk Basiselterngeld ontvangen, en dat tot de 12e levensmaand van het kind. Als ouders meer dan één maand tegelijk Elterngeld willen ontvangen, moet minstens één ouder kiezen voor ElterngeldPlus.
De inkomensgrens waarboven ouders geen recht meer hebben op Elterngeld is ook veranderd. Voor geboorten vanaf 1 april 2024 is de inkomensgrens verlaagd naar een belastbaar inkomen van 200.000 euro voor koppels en alleenstaande ouders en voor geboorten vanaf 1 april 2025 naar 175.000 euro.
Voor de in België werkzame partner moet men uiteraard in onderlinge overeenstemming met de Belgische werkgever een regeling over de vermindering van arbeidsuren kunnen treffen. Informatie over tijdskrediet en/of ouderschapsverlof vindt U op de pagina van het RVA.
De Belgische uitkeringen worden in bepaalde situaties verrekend met het Duitse Elterngeld. Meer informatie over het Duitse ouderschapsverlof vindt u bij het Duitse ministerie.
Geboorte- of adoptiepremie
In België heeft u recht op de geboortepremie oftewel het kraamgeld. Dit geldt ook als u niet in België werkt. Indien u uw kind adopteert heeft u recht op de adoptiepremie.
Deze premie betalen de Gewesten sinds 2019 zelfstandig uit. In 2026 gaat het om de volgende bedragen:
- In de Duitstalige gemeenschap vraagt u dit aan bij het Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap. De geboortepremie krijgt hier ieder kind, dat zijn woonplaats in de Duitstalige Gemeenschap heeft. Deze bedraagt € 1.376,16 eenmalig per kind.
- De geboortepremie vraagt u in Vlaanderen aan bij Fons. In Vlaanderen bedraagt de premie eenmalig € 1.269,25.
- In Wallonië is dit € 1.367,74. De geboortepremie vraagt u in Wallonië aan bij Famiwal.
- In Brussel bedraagt de premie eenmalig € 1.367,74. De geboortepremie vraagt u in Brussel aan bij Famiris.
Kindergeld
U hebt recht op Kindergeld uit Duitsland. Als de andere ouder in België werkt of andere uitkeringen krijgt, dan krijgt u het kindergeld in eerste instantie met voorrang uit België. Als het Duitse Kindergeld hoger is dan het Belgische krijgt u het verschil vanuit Duitsland uitbetaald.
De hoogte van het Belgische kindergeld kan per Gewest verschillen en kunnen onder de betreffende links gevonden worden:
- Voor Wallonie is Famiwal het van toepassing zijnde orgaan,
- voor Vlaanderen is dit Fons,
- voor de Duitstalige Gemeenschap is dit het Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap en
- voor Brussel is dit Famiris.
Voor gezinnen die in België wonen is de Familienkasse in Saarland bevoegd:
Postadres : Familienkasse Rheinland-Pfalz-Saarland, 55149 Mainz
Het Duitse kindergeld bedraagt sinds 01/2026 € 259 per kind per maand.
Voor meer informatie over dit onderwerp, kunt u contact opnemen met de Familienkasse of uw dichtstbijzijnde GrensInfoPunt.
Kinderzuschlag
Kinderzuschlag is een aanvullende uitkering op het Duitse Kindergeld. Deze uitkering werd tot 1 juli 2022 ook uitbetaald aan inwoners van België die recht hadden op Kindergeld. Sinds die datum zegt de Familienkasse dat hierop alleen nog recht bestaat als u in Duitsland woont.
Inmiddels is er na een juridisch geschil al minstens één individuele uitspraak geweest waarin geen woonplaatsvereiste werd gesteld. In dit geval was de aanvraag met bezwaar en verdere rechtsmiddelen dus de moeite waard. Over het algemeen blijft de Familienkasse echter vasthouden aan het woonplaatsvereiste.