Als u in België werkt en ouder (geworden) bent, kunt u aanspraak maken op verschillende verlofregelingen en premies. Denk daarbij aan moederschapsverlof, geboorteverlof, ouderverlof, een geboortepremie en kindergeld.
Dit alles hangt echter niet alleen van uzelf af, maar ook van de andere ouder. Het is daarom belangrijk om goed op de hoogte te zijn van uw rechten.
Moederschaps- en geboorteverlof
Bent u zwanger of bent u net ouder geworden? In dit geval heeft u recht op moederschapsverlof als u zwanger bent, of op geboorteverlof als u vader of meemoeder bent.
Moederschapsverlof
Het Belgische moederschapsverlof vraagt u aan bij uw Belgische wekgever. Voor de uitbetaling is echter uw Belgische ziekenfonds verantwoordelijk. Het moederschapsverlof bestaat uit twee verschillende delen: het zwangerschapsverlof en het bevallingsverlof. Het zwangerschapsverlof duurt minimaal 1 week en maximaal 6 weken, te rekenen vanaf de vermoedelijke bevallingsdatum. Het bevallingsverlof begint op de dag van de bevalling, duurt minimaal 9 weken en maximaal 14 weken. Gecombineerd duurt het moederschapsverlof dus 15 weken. Bij een twee- of meerling kan het totale verlof oplopen tot 19 weken.
De hoogte van de moederschapsuitkering bedraagt de eerste 30 dagen 82% van het brutoloon, vanaf de 31e dag bedraagt het maximaal 75% van het brutoloon (voor zover dat niet hoger is dan € 183,13) per dag. De uitkering wordt betaald door uw ziekenfonds.
Profylactisch verlof
Zwangere vrouwen die werk verrichten dat gevaarlijk is voor de eigen gezondheid of die van de baby hebben recht op profylactisch (of preventief) verlof. De arts moet dan attesteren dat het werk gevaarlijk is. De arbeidsovereenkomst wordt dan geschorst. Tijdens de zwangerschap betaalt het ziekenfonds een uitkering die 78,237% bedraagt van het begrensde brutoloon per dag.
Vrouwen die na het moederschapsverlof borstvoeding geven, kunnen ook nog recht hebben op profylactisch (of preventief) borstvoedingsverlof. Het ziekenfonds betaalt dan een uitkering die 60% bedraagt van het begrensde brutoloon per dag. Profylactisch borstvoedingsverlof duurt tot maximaal 5 maanden na de bevalling.
Geboorteverlof
Het geboorteverlof, waar zowel vaders als meemoeders recht op hebben, moet bij de Belgische werkgever aangevraagd worden. Het geboorteverlof bedraagt 4 weken.
De eerste 3 dagen van het geboorteverlof wordt het loon doorbetaald door de werkgever, daarna betaalt uw ziekenfonds een uitkering. De hoogte van de uitkering vanaf dag 4 bedraagt 82% van het begrensde brutoloon, waarop het ziekenfonds bedrijfsvoorheffing inhoudt. Het geboorteverlof moet opgenomen worden binnen 4 maanden na de bevalling.
Ouderschapsverlof en tijdskrediet
Naast het moederschaps- en geboorteverlof kent België nog twee verlofregelingen onder het stelsel van loopbaanonderbreking. Het gaat dan om ouderschapsverlof en tijdskrediet.
Ouderschapsverlof
Wanneer u in België werkt, heeft u eventueel recht op ouderschapsverlof. Dit is een tijdelijke vermindering of onderbreking van uw werkzaamheden, om voor uw kleine kinderen te zorgen. Tijdens deze periode kunt u een maandelijkse bijdrage via LfA (RVA, ONEM) krijgen.
Voor u gelden in principe de volgende regels:
- U was in de afgelopen 15 maanden tenminste 12 maanden bij uw huidige werkgever werkzaam.
- Het kind is nog geen 12 jaar oud.
- U kunt de aanspraak op ouderschapsverlof niet op uw partner overdragen.
Het ouderschapsverlof bedraagt 4 maanden, wanneer u de gehele periode wilt opnemen. U kunt het verlof in verschillende periodes opdelen van in totaal 16 weken. Wanneer u besluit, het ouderschapsverlof slechts voor de helft of voor 1/5 op te nemen, dan wordt de totale duur in overeenstemming daarmee gewijzigd.
De hoogte van de betalingen bedraagt bij een opname van de gehele verlofperiode 1.038,11 euro per maand (stand 2025). Een verhoogde onderbrekingsuitkering van 1.768,56 euro per maand op basis van een voltijdse dienstbetrekking wordt uitgekeerd aan alleenstaande ouders.
Op de pagina van de RVA (LfA, ONEM) vindt u meer informatie over de regelingen, bijzonderheden en uitzonderingen.
Woont u in Duitsland, dan kunnen de beide ouders aanspraak op de Duitse ouderschapsuitkering (Elterngeld) maken. Een combinatie met het Belgische ouderschapsverlof is mogelijk . Dan worden de uitkeringen uit België echter mede worden aangerekend bij de Duitse ouderschapsuitkering.
Tijdskrediet
Naast het ouderschapsverlof is het ook mogelijk een gemotiveerde aanspraak, te maken op een tijdskrediet. Daartoe moet u 24 maanden bij uw werkgever werkzaam zijn. Dit ouderschapsverlof is mogelijk totdat het kind 8 jaar oud is en ook hier kan opgedeeld worden tussen volledige periode en deelperiodes. De hoogte van de uitbetalingen bedraagt bij gehele dagtaak onderbreking 1038,11 euro of 1768,56 euro voor alleenstaande ouders (stand 2025). Ook daarover vind u meer informatie op de LfA-website (RVA, ONEM).
Ook deze betalingen zijn verenigbaar met de Duitse ouderschapsuitkering (Elterngeld). Of en hoe deze echter eventueel door de Duitse ouderschapsverzekering aangerekend worden, is heel verschillend.
Aanspraak op kinderbijslag en geboortepremie
U maakt aanspraak op kinderbijslag uit Duitsland en uit België. Zoverre de andere ouder in Duitsland werkzaam is, ontvangt u de kinderbijslag eerst uit Duitsland. Is de Belgische kinderbijslag hoger dan in Duitsland, dan wordt het bedrag uit België met het verschil verhoogd. Deze compensatie gebeurt per kind en niet per gezin. Het is dus lonend die kinderbijslagbedragen te vergelijken.
Werkt de andere partner in Duitsland niet en krijgt deze ook geen andere vervangende uitkeringen, dan komt de kinderbijslag met prioriteit uit België.
De kinderbijslag in België is regionaal geregeld. Het komt erop aan in welke regio u voornamelijk werkt, of voor u de bepalingen van Vlaanderen, Wallonië, Brussel of van de Duitstalige gemeenschap toepasbaar zijn. In principe stopt het recht op Belgische kinderbijslag op het moment dat het kind 18 jaar oud wordt. Het recht op Belgische kinderbijslag kan doorlopen tot en met 24 jaar, als het kind een studie volgt.
In België werkend, maakt u naast de maandelijkse kinderbijslag, aanspraak op een geboortepremie, die niet met de Duitse kinderbijslag wordt verrekend.
Vlaanderen (Groeipakket):
- Maandelijks basisbedrag: 180,19 euro (tot en met 24 jaar oud) per kind
- Geboortepremie: 1.238,78 euro per kind
Wallonië (famiwal):
- Maandelijks basisbedrag: 192,73 euro (tot 18 jaar oud) of 205,16 euro (van 18 tot en met 24 jaar oud) per kind
- Geboortepremie: 1.367,74 euro per kind
Brussel (famiris):
- Maandelijks basisbedrag: 186,51 euro (tot 12 jaar), 198,94 euro (van 12 tot 18 jaar), 198,94 euro (van 19 tot en met 24 jaar als geen hoger onderwijs) of 211,38 euro (van 18 tot en met 24 jaar als hoger onderwijs) per kind
- Geboortepremie: 1.367,74 euro voor het eerste kind, 621,70 euro per volgend kind
Duitstalige Gemeenschap (Ministerium der deutschsprachigen Gemeinschaft)
- Maandelijks basisbedrag: 188,89 euro (tot en met 24 jaar oud) per kind
- Geboortepremie: 1.376,16 euro per kind
Meer informaties over dit onderwerp verkrijgt u bij de verantwoordelijke, kindergelduitkeringsinstanties van uw werkgever of bij uw dichtstbijzijnde GrensInfoPunt. Bij twijfel aan de competentie in België kunt u in het Duits ook steeds bij het Ministerie der DG navragen.