Pensioenen

Ouderdomspensioen

Wanneer u in Duitsland gaat werken, bouwt u een pensioen op. Anders dan in België bestaat in Duitsland één uniform systeem voor een pensioen bij arbeidsongeschiktheid, voor nabestaanden en voor ouderdom. Het pensioen wordt opgebouwd op basis van de hoogte van uw inkomen. In Duitsland geldt daarom: hoe hoger het loon, hoe hoger het pensioen.

Alle werknemers in Duitsland bouwen een ouderdomspensioen op. U bouwt dus geen pensioenrechten op wanneer u als zelfstandige in Duitsland werkt (tenzij u vrijwillig bijdragen betaalt). Pensioenrechten bouwt u alleen voor uzelf op. Werkt uw partner niet in Duitsland, dan bouwt hij of zij daar geen Duitse pensioenrechten op. Bij een woonplaats in België bouwt uw partner doorgaans eigen pensioenrechten in België op. Werkt u in Duitsland in deeltijd en verdient u minder dan € 603 per maand? Dan bent u “geringfügig beschäftigt” (minijob) en bouwt u geen of slechts een beperkt ouderdomspensioen op.

Hoe hoog uw ouderdomspensioen later is, hangt onder andere af van de hoogte van uw inkomen en van de duur van uw arbeid in Duitsland. Hoe langer u in Duitsland werkt en hoe hoger uw inkomen, hoe hoger uw Duitse ouderdomspensioen zal zijn. Wilt u tussentijds al inzicht krijgen in de hoogte van uw opgebouwde pensioenrechten? Neem dan contact op met de Deutsche Rentenversicherung (DRV). Deze instantie keert uw pensioen later ook uit.

Uw pensioen wordt uitgekeerd tussen uw 65e en 67e levensjaar, afhankelijk van uw geboortedatum. Het ouderdomspensioen wordt uitbetaald vanaf de eerste dag van de maand die volgt op de maand waarin u de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Alleen wie op de eerste dag van de maand jarig is, ontvangt het pensioen vanaf de eerste dag van de maand waarin de pensioengerechtigde leeftijd wordt bereikt. Wilt u uw pensioen eerder laten ingaan? In sommige gevallen is dit mogelijk vanaf 63 jaar, maar dan ontvangt u wel een lager pensioen. Voor meer informatie kunt u terecht bij de Deutsche Rentenversicherung.

Wanneer u niet meer in Duitsland werkt, bouwt u geen verdere Duitse ouderdomspensioenrechten meer op.

Wanneer u naar een ander land verhuist, verandert dit niets aan de opgebouwde pensioenrechten. Zolang u in Duitsland werkt, blijft u pensioen opbouwen.

Wilt u eerder met pensioen gaan, dan kunt u mogelijk een vervroegd Duits ouderdomspensioen ontvangen. Meer informatie hierover krijgt u bij de Deutsche Rentenversicherung.

Hoogte van het ouderdomspensioen

Hoeveel ouderdomspensioen u ontvangt, hangt onder andere af van uw inkomen en van de duur van uw werkzaamheden in Duitsland. Hoe langer u in Duitsland heeft gewerkt en hoe meer u heeft verdiend, hoe hoger uw Duitse ouderdomspensioen zal zijn. Wilt u tussentijds weten hoeveel Duitse pensioen u heeft opgebouwd? Op de website van de Deutsche Rentenversicherung kunt u deze informatie online opvragen. Klik hiervoor op „Rentenauskunft“, voer uw Duitse verzekeringsnummer, uw naam en uw geboortedatum in en klik op „verzenden“. U ontvangt de informatie vervolgens per post thuis. Dit werkt alleen als uw actuele adres bekend is.

Heeft u geen verzekeringsnummer, dan kunt u contact opnemen met:

• de Deutsche Rentenversicherung Westfalen in Münster: 0049 251 2380,
• de Deutsche Rentenversicherung Bund in Berlijn: 0049 308 650, of
• de Deutsche Rentenversicherung Knappschaft Bahn-See: 0049 234 3040.

Is het overzicht van de Deutsche Rentenversicherung niet volledig, dan kunt u dit laten aanvullen. Neem daarvoor contact op met uw Duitse pensioeninstantie, meestal de Deutsche Rentenversicherung. Indien nodig kunt u een zogenaamde kontenklärung aanvragen. Hiermee krijgt u een volledig overzicht van uw Duitse wettelijke pensioenrechten.

Uw inkomen op latere leeftijd

Het is mogelijk dat u vanaf uw 65e tot 67e levensjaar alleen een Duits ouderdomspensioen ontvangt. In veel gevallen ontvangt u daarnaast echter nog andere uitkeringen. Welke aanvullende voorzieningen kunnen er zijn?

• Een Belgisch ouderdomspensioen
• Een aanvullend bedrijfspensioen uit België (groepsverzekering) of Duitsland (collectieve regeling). Dit bouwt u op via uw werkgever. Uw werkgever kan u hierover informeren.
• Een aanvullende particuliere pensioenvoorziening. Hiervoor sluit u zelf een verzekering af (bijvoorbeeld een lijfrenteverzekering).

Aanvraag

Waar u uw pensioen moet aanvragen, hangt af van uw woonplaats op het moment dat uw pensioen ingaat. Woont u in België, dan vraagt u uw pensioen aan bij de Federale Pensioendienst of via de pensioendienst van uw gemeente. Woont u op dat moment in Duitsland? Op de website www.deutsche-rentenversicherung.de vindt u waar u de aanvraag kunt indienen. Het is aan te raden om uw aanvraag ongeveer zes maanden vóór de ingangsdatum van uw pensioen in te dienen. De Belgische instantie en de Deutsche Rentenversicherung hebben dan voldoende tijd om uw rechten vast te stellen.

Uitkering bij arbeidsongeschiktheid (Erwerbsminderungsrente)

Na 78 weken ziekte eindigt uw recht op ziekengeld en beoordeelt de Deutsche Rentenversicherung of u in aanmerking komt voor een arbeidsongeschiktheidspensioen. U moet daarvoor minimaal vijf jaar in Duitsland of in andere EU‑lidstaten hebben gewerkt en volgens de Duitse regels arbeidsongeschikt zijn. De Duitse uitkering wordt berekend over de jaren waarin u in Duitsland heeft gewerkt.

Heeft u ook in België gewerkt, dan kunt u onder bepaalde voorwaarden daarnaast recht hebben op een gedeeltelijke Belgische invaliditeitsuitkering voor de periode waarin u in België werkte, en alleen als u ook volgens de Belgische regels arbeidsongeschikt bent.

Nabestaandenpensioen

Bij overlijden heeft de nabestaande recht op een Duits nabestaandenpensioen. Dit kan eventueel worden aangevuld met een Belgisch nabestaandenpensioen.

De Deutsche Rentenversicherung (DRV) betaalt het nabestaandenpensioen uit. De leeftijd van uw partner speelt geen rol, al ontvangen oudere partners doorgaans een hoger pensioen dan jongere. Heeft u kinderen jonger dan 18 jaar? Dan ontvangen zij een halfwezenpensioen tot hun 18e verjaardag. Volgen uw kinderen een opleiding, dan kan dit pensioen worden doorbetaald tot hun 27e jaar.

Volgens het Belgische recht kan een nabestaandenuitkering ook aan (half)wezen worden toegekend. Let er echter op dat deze uitkering in België – anders dan in Duitsland – via de kinderbijslaginstantie wordt uitgekeerd als toeslag op het kindergeld. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de betrokken instanties (de Deutsche Rentenversicherung en de Belgische kinderbijslaginstelling) om eventuele rechten uit verschillende landen af te stemmen.

Duitse bedrijfspensioenen

Een aanvullende pensioenopbouw via de werkgever kan interessant zijn. Vaak draagt de werkgever bij aan de opbouw van een bedrijfspensioen of financiert deze zelfs volledig.

Duitse bedrijfspensioenen hebben een lange traditie. Vroeger waren dit vrijwillige extra’s van de werkgever, maar tegenwoordig heeft u als werknemer in principe recht op een bedrijfspensioenregeling. Dit betekent dat uw werkgever – als u dat wenst en er geen afwijkende cao‑afspraken gelden – een deel van uw brutoloon moet gebruiken voor een aanvullende pensioenopbouw (looninruil).

Of dit voor u voordelig is wanneer u in België woont, hangt vooral af van de belastingheffing bij uitbetaling. Particuliere pensioenuitkeringen worden namelijk meestal belast in het woonland België, en vaak tegen een hoger tarief dan in Duitsland.

Wijzigingen doorgeven

Ontvangt u een Duits pensioen en wilt u een wijziging doorgeven, zoals een overlijden, een verhuizing of een nieuw rekeningnummer? Dan kunt u dit digitaal doorgeven aan de Deutsche Rentenversicherung of aan de Deutsche Post. Zij zorgen ervoor dat de informatie correct wordt doorgegeven.

Adreswijziging

Een adreswijziging kunt u eenvoudig doorgeven via de website van de Deutsche Rentenversicherung.

Bankrekening of overlijden

Een wijziging van uw bankrekeningnummer of een overlijden meldt u bij de Deutsche Post.

Kunt u wijzigingen niet digitaal doorgeven (ook adreswijzigingen), dan kunt u dit ook schriftelijk doen:

• Deutsche Post AG
• Niederlassung Renten-Service
• D-13496 Berlin

Let op: Als u een overlijden meldt, voeg dan een kopie van de overlijdensakte toe.